Jak mi dobrze w Polsce

Warszawa bardziej (inter)nacjonalistyczna. Z jednej strony, słychać na ulicach dużo ukraińskiego, więcej angielskiego niż dawniej, widać więcej twarzy i sylwetek, które wskazują na zagraniczne pochodzenie. Z drugiej strony, z wielkiego plakatu na Marszałkowskiej telewizyjna gwiazda obwieszcza, że jest piękna, bo jest Polką. Ta niewinna dyfuzja nacjonalizmu do mainstreamu mnie oszołomiła. Pobyt upłynął pod znakiem rewolucji religijnych kobiet. Na seminarium poczdamskiego studium teologicznego w Krakowie otwarły się przede mną drzwi do mało znanego mi świata teolożek i religijnych liderek. Na przykład historia Reginy Jonas, pierwszej Jonas-Reginaordynowanej na rabinkę kobiety. Długo była ukryta. W swojej pracy dyplomowej napisanej w Hochschule für die Wissenschaft des Judentums, Jonas wyłożyła halachiczne dowody na to, iż ordynacja rabiniczna kobiet jest zgodna z prawem żydowskim, a jej ogranicznie związane jedynie z tradycją. W 1935 roku, po długiej i frustrującej walce o uznanie, Jonas ordynowano na ortodoksyjną rabinkę. Rolę religijnej przewodniczki i kaznodziejki pełniła wśród niemieckich Żydów do 1944 roku, ostatnie dwa lata w obozie koncentracyjnym Theresienstadt, skąd została wysłana do Auschwitz. Dopiero niedawno w Berlinie odkryto skrzynkę, w której zjadował się jej dyplom rabinacki, jedyna fotografia i korespondencja. Na podstawie tych materiałów węgierska Żydówka Diana Broo zrealizowała film. Kiedy pytałam o to, jak się pracowało nad jego realizacją, przede wszystkim jak zbierała fundusze, odpowiedziała, że trudno. Jonas była niemiecką Żydówką. Niemieckie fundacje jednak miały ambiwalentny stosunek do finansowania przedsięwzięcia. Temat uważały nawet za ważny i ciekawy, ale po prostu nie chciały kolejnego filmu o Holokauście. „A czy to moja wina, że wszystkie żydowskie historie tam się kończą?” – pytała zza tej groteski Diana. Zaraz po spotkaniu z Dianą Groo wiadomość: Miriam Gonczarska jako pierwsza ortodoksyjna kobieta w Polsce (i w Europie – bo Ragina Jonas ordynację otrzymala od liberalnych rabinow), dostaje rabinacką smichę. Kobiecy ferment też w polskim kościele kat.,a przynajmniej na jego marginesach.  Zuzanna Radzik wydała książkę o kobiecych praktykach w kościołach, Tygodnik Powszechny ją promuje, ciekawe czy będzie z tego jakaś rewolucja. Niedawno ksiądz Boniecki był w Yad Vashem. Sama wstydziłam się podejść, ale poprosiłam koleżankę z pokoju, która się kumpluje z księdzem Waszkinerem, i tak po znajomości pierwszy raz w życiu zrobiłam sobie zdjęcie z celebrytą. W Tygodniuku też przeczytałam taki nekrolog, który nie wiem czy bardziej wkurza, czy smuci. Na podkieleckim cmentarzu pochowano 94-letniego Henryka Pawelca, żołnierza AK. Dla Pawelca nie znalazło się jednak miejsce w kwaterze partyzanckiej,  sąd koleżeński wykluczył go kilka lat temu ze Światowego Związku Żołnierzy AK. Pił? Bił? Kłamał? Gorzej. Ujawnił mordy dokonane na Żydach w czasie wojny przez jeden z oddziałów AK. Zmarł osamotniony. Popłakałam się jednak dopiero przy lekturze „Pani Stefy” Magdy Kicińskiej. Pierwszy raz na drugiej, to znaczy na ósmej stronie. Reporterska wrażliwość Kicińskiej i archiwalna skrupulatność mnie zaskoczyła. Chyba też nie spodziewałam się aż tak dobrej literatury. Jadę pociągiem. Dużo zielonego za oknem. W Jerozolimie już dawno żółto od słońca. Dużo tu też przestrzeni. Jadłam już pierogi, chleb z twarogiem, obwarzanka z oscypkiem i piłam sok z brzozy. Dzisiaj przy śniadaniu spotkałam parę izraelskich turystów. Wspólnie delektowaliśmy się naleśnikami z serem. Oni szukali smaków z kuchni babci, ja też. Pojutrze lecę z powrotem. Chyba nigdy nie czułam się tak dobrze w Polsce jak teraz.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s